Neşeli Fikir Köşesi Yazılar

36 Elektron Dizilimi Nedir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından İnceleme Giriş: Elektron Dizilimi ve Günlük Hayatımızdaki Yansımaları Toplumsal yapımızda, görünür ve görünmeyen pek çok faktör bir araya gelir ve bu unsurlar, insanlar arasındaki ilişkileri şekillendirir. Elektron diziliminden bahsederken, göz önüne almamız gereken bir diğer kavram da, toplumsal yapının nasıl örgütlendiği, hangi normların ve beklentilerin bizlere dayatıldığıdır. 36 elektron dizilimi gibi bir bilimsel kavramı toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet açısından değerlendirmek, doğrudan günlük hayatımıza yansıyan yapıları anlamamıza yardımcı olabilir. İstanbul’da yaşayan bir insan olarak, sokakta, toplu taşımada ya da işyerinde pek çok gözlemde bulunuyorum. İnsanların, tıpkı atomlardaki elektronlar…

id=”3rns84″ Jilet Kelimesi Türkçe midir? Düşünmeye Değer Bir Soru Şu soruyu sorduğumda belki biraz kafanız karışabilir: Jilet kelimesi Türkçe midir? Hadi gelin, bu “Türkçe kelime” meselesine derinlemesine bakalım. Eğer bir kelimenin kökenini araştırıyorsanız, bazen işler karmaşık hale gelebilir. Jilet, gündelik yaşamda o kadar yaygın bir şekilde kullanılıyor ki, bazen Türkçe olup olmadığını sorgulamıyoruz bile. Ama tam burada “Türkçe midir?” sorusu devreye giriyor. Gerçekten de Türkçeleşmiş bir kelime mi, yoksa bir yabancı dilden mi alınmış? Hem gündelik hayatta ne kadar sık duyduğumuzu, hem de bu kelimenin tarihsel arka planını inceleyelim. Çünkü bence bu kelime üzerinden çok daha büyük bir dil ve…

id=”4h8k0r” Hukukçu Bilirkişi Atanabilir Mi? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme Hukukçu bilirkişi atanabilir mi? Bu soru, oldukça teknik gibi görünse de aslında toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi konularla da doğrudan ilişkilidir. Bir hukukçu bilirkişi, bir davada, tarafların birbirlerine karşı olan iddialarını değerlendirerek uzman görüşü sunan, tarafsız ve bağımsız bir kişi olarak görev yapar. Ancak bu soruyu biraz daha derinlemesine incelediğimizde, bilirkişilik sisteminin toplumsal yapıyı, adalet anlayışını ve özellikle toplumsal cinsiyet eşitsizliğini nasıl etkileyebileceğini sorgulamak gerekiyor. Çünkü kimi zaman, hukuk sisteminde atanan bilirkişilerin kararları, daha geniş toplumsal ve kültürel dinamiklerle şekilleniyor. Sokakta, ofiste, toplu taşımada…

Dinde Hapşırmak Ne Anlama Gelir? (Ve Benim Hapşırma Hikayem) Bir gün sabah erkenden uyanıp, “Hadi bugün bir şeyler öğrenelim” dedim ve gözlerim açıldığında aklımda bir soru beliriverdi: Dinde hapşırmak ne anlama gelir? Yani, bu kadar derin bir soru kim bilir kaç yüzyıldır insanları meşgul ediyordur, ama işte benim gündelik hayatımda bir sabah aniden beliren bu düşünceyle baş başa kaldım. Bunu düşündükçe aklıma, İzmir’de bir kafe köşesinde arkadaşlarla yaptığımız sohbetler geldi. Ama önce biraz eğlenelim. Diyelim ki; bir arkadaşım hapşırdı ve etrafındaki herkes “Elhamdülillah” dedi. Gülümsedim, çünkü hapşırmak, sadece bir sağlık durumu olmaktan çıkıp, bir sosyal davranış biçimine dönüşmüş bir şeydi.…

Tırahalı Kavramının Edebiyat Dünyasındaki Yeri Edebiyat, insan deneyiminin en yoğun yansımasını sunan bir aynadır; kelimeler, karakterler ve olay örgüleri aracılığıyla okurun iç dünyasını dönüştürür. Bu dönüşüm sürecinde bazı kavramlar, görünür olmasalar da metinlerin dokusunu belirler. İşte “tırahalı” da edebiyat perspektifinde böyle bir kavramdır. Tırahalı, genel kullanımda pek tanınmasa da edebiyat dünyasında hem anlatım hem de sembol düzeyinde incelendiğinde metinlerin gizli ruhunu ortaya çıkarır. Anlatı teknikleri ve karakterlerin psikolojik derinlikleri, tırahalının anlamını metinler arası bir bağlamda güçlendirir. Tırahalı: Tanım ve Kavramsal Çerçeve Tırahalı kelimesi, edebiyat eleştirisinde genellikle bir duygusal veya anlatısal yoğunluk biçimini ifade etmek için kullanılır. Bu kavram, bir karakterin…

Kaynak Kıtlığı ve Seçimlerin Sonuçları: Su Aygırları Yüzme Biliyor Mu? Birçoğumuz su aygırlarıyla ilgili merak ettiğimiz ilk soruyu “Su aygırları yüzme biliyor mu?” diye sorarız. Biyolojik olarak, su aygırları su içinde yürüyerek veya suyun alt tabanında iterek hareket ederler; yüzme konusunda yüzgeçlere sahip memeliler kadar çevik olmasalar da suda uzun süre kalabilirler. Bu temel doğa bilgisinden yola çıkarak, ekonomik düşüncenin temel ilkesi olan kaynakların kıtlığı ve seçimlerin sonuçlarını göz önünde bulundurduğumuzda, bu tür bir biyolojik sorunun mikroekonomik ve makroekonomik sistemlerimizle nasıl ilişkilendiğini anlamak mümkündür. Su aygırlarıyla ilgili basit bir doğa gerçeği, büyük ekonomik sistemlerde arz-talep, fırsat maliyeti, dengesizlikler ve sürdürülebilirlik…

Bir Soruyla Başlamak: Kapitalist Hegemonya ve İnsan Deneyimi Sabah işe giderken, bir kahve zincirinin tabelasına bakıp fiyatlarını düşündünüz mü? Ya da sosyal medyada bir ürün reklamını gördüğünüzde gerçekten ihtiyacınız olup olmadığını sorguladınız mı? Bu küçük anlar, günlük yaşamımızın ortasında, kapitalist hegemonyanın ince dokunuşlarını gösterir. Kapitalist hegemonya ne demek? sorusu, sadece ekonomik bir kavram değil; aynı zamanda etik, epistemoloji ve ontoloji açısından insan deneyimini anlamaya çalışmanın kapısını aralar. Peki, birey olarak değerlerimiz ve bilgi anlayışımız bu hegemonya karşısında nasıl şekilleniyor? Kapitalist Hegemonya: Tanım ve Temel Çerçeve Kapitalist hegemonya, Antonio Gramsci tarafından geliştirilen hegemonya kavramının ekonomik bağlamda uygulanmış halidir. Basitçe, kapitalist sistemin…

Hortlak Kime Denir? Felsefi Bir Yolculuk Bir gece yürüyüşünde, eski bir mezarlığın yanından geçerken aklımı kurcalayan bir soru vardı: İnsan öldükten sonra gerçekten yok olur mu, yoksa varlığın bir kısmı başka biçimlerde yaşamaya devam eder mi? Bu sorunun etrafında şekillenen düşünce, felsefenin temel dallarından olan etik, epistemoloji ve ontoloji perspektifleriyle incelendiğinde, “hortlak kime denir?” sorusu yalnızca folklorik bir merak değil, aynı zamanda insanın varoluş, bilgi ve ahlak üzerine düşüncesinin bir yansımasıdır. Ontolojik Perspektif: Varlığın Doğası Hortlak ve Varlık Sorunsalı Ontoloji, varlığın ne olduğunu ve gerçeklik ile ilişkisini sorgular. Hortlak, halk kültüründe yaşayan ama fiziksel olarak ölmüş varlık olarak tanımlanır. Aristoteles’in…

Ağız Hastalığı İçin Hangi Bölüme Gidilir? Toplumsal Cinsiyet ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Değerlendirme İstanbul’un kalabalık sokaklarında, her gün yüzlerce farklı insanla karşılaşıyoruz. Kimisi telefonunda bir şeyler okurken, kimisi ise hayatını yeniden düzenlemeye çalışıyor. Toplu taşımada, bir kafede, hatta iş yerinde… Her gün gördüğümüz pek çok insanın hayatında genellikle göz ardı ettiğimiz detaylar var. Örneğin, ağız hastalığı gibi genellikle “basit” olarak görülen sağlık sorunları, kişilerin sosyal deneyimlerini ne şekilde etkiliyor? Ağız hastalığı için hangi bölüme gidilir? Bu soruyu sadece tıbbi açıdan değil, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet bakış açılarıyla da incelemek önemli bir mesele haline geliyor. Çünkü sağlık, sadece…

Ağaç Uyduyu Engeller Mi? Küresel ve Yerel Açıklamalarla İnceleme Bursa’da, sabahları iş yerine gitmek için aracımda yola çıkarken, her geçen yıl daha fazla ağaç dikildiğini görmek beni hep mutlu eder. Ama bir gün, yoğun bir yağmurdan sonra, telefonumun GPS’inin hiç doğru yön göstermediğini fark ettim. O an aklıma gelen soru ise çok basitti: “Acaba ağaçlar, uydu sinyallerini engeller mi?” Teknoloji hayatımızın her alanına girmeye devam ederken, uydu teknolojileri de özellikle navigasyon, hava durumu tahminleri ve iletişim gibi birçok alanda kritik rol oynuyor. Ancak bu kadar hayatımıza dokunan bir teknolojinin işleyişini etkileyebilecek faktörler nelerdir? Ağaçlar, evet, gerçekten uydu sinyallerini engeller mi?…