Dinimizde Evlat Edinmek Var mı?
Hayat, Beklentiler ve Kafalarda Dönüp Durduğum Sorular…
Bir sabah, kahvemi içerken aklıma takıldı. “Dinimizde evlat edinmek var mı?” Hani, bazen böyle sorular kafada yankılanır, etrafınızda birileriyle paylaşacakken “çok derin sorular sormuş oluyorum” diye düşünürsünüz ya, işte öyle bir şeydi. O sırada arkadaşım, “Evlat edinmek mi? Ya bu işin dinle ne alakası var?” dedi ve başını sallayarak “Yok, bence bu soruyu hemen bir Google’a sor da bak, bir şeyler çıkar” diye ekledi. O an bir iç ses duydum, “Evet, bir internet kullanıcısının derin felsefi bakış açısına göre mi yaşamaya başlayacağım şimdi?” dedim ve tabii ki o soru bir türlü zihnimden çıkmadı. Ama neyse ki, bu yazı sayesinde o soruyu anlamlı bir hale getirip, bir de mizah sosu ekleyerek size sunabileceğim.
Dinimizde Evlat Edinmek Var mı? İşte Bu Sorunun Köklerine İnen Bir Yolculuk!
Şimdi, önce bir geri adım atalım ve konuyu daha geniş bir perspektiften ele alalım. Gerçekten evlat edinmek dinen caiz mi, dinimize uygun mu? Cevap, çok basit ve net: Evet, evlat edinmek dinen yasaklanmamıştır, ancak evlatlık sisteminin belirli kuralları vardır. İslam’da evlatlık, biyolojik çocuk sahibi olmanın zıttı bir şey değil, fakat evlat edinme süreci bazı kurallara dayalıdır. Olayı böylece basitleştirebiliriz ama tabii bir de işin başka bir boyutu var: Herkesin evlat edinme meselesini ele alış şekli farklı, değil mi?
Evet, siz de benim gibi her sabah “Bugün neyi daha farklı düşünebilirim?” diye kafa patlatanlardansanız, bu soruya da başka bir açıdan yaklaşmanız gerekebilir. Mesela, dinen bu işin nasıl bir yolu var? Ya da, gerçekten evlat edinseydik, bu durumu sosyal çevremize nasıl anlatırdık? Hani, gitsin bütün sohbetlerimiz, “Ama gerçekten biyolojik çocuk yapmadık da, bir çocuk edindik!” şeklinde dönmeye başlasa…
“İyi de, bu evlat edinme süreci kolay mı, zorlukları neler?” diyorsanız, hemen konuyu derinleştireyim.
İslam’da Evlatlık mı? Gerçek Anne-Baba İlişkisi mi?
Dinimizde evlat edinmek için, çocuğun biyolojik ailesiyle olan bağını kesmek yok. Buradaki en önemli fark, “adoptive parenting” dediğimiz, çocuğa yeni bir kimlik verip tüm hakları devralmak ile, çocuğun evlat edinilmesinin arkasındaki yasal prosedürün arasındaki farktır. Burada en çok karşılaşılan karışıklık ise, evlatlık durumunun çocukların biyolojik ebeveynlerinden olan bağlarıyla ilişkisini koparmamayı gerektirmesidir.
Sosyal medyada gördüğümüz bir fotoğrafı beğenip, “Aaa, bu ne güzel bir şey!” dedikten sonra, başka birinin “Evlat edinmek de kolay mı sanıyorsunuz?” şeklindeki eleştirisini gördüğümde, aklıma hemen şu içsel monologum geldi:
“Vallahi bu işler hiç öyle ‘pazar alışverişi gibi’ değil ya. Hayat bu kadar basit olsaydı, her şey çok farklı olurdu.”
Bir an düşündüm, belki de evlatlıkta zorlukların gerçek anlamı, bağ kurma ve sevgiyi yeniden biçimlendirmekte yatıyor.
Evlat Edinmenin Zorlukları: Bir Genç Yetişkinin Perspektifinden
Bir yanda “Baba olma” hayali kuran, diğer yanda çocuğun kalbiyle ruhunu beslemek isteyen bir insan olarak, evlat edinme konusu tabii ki bana da uzak değil. Hani, bazen arkadaşımın “Yok be, İzmir’de işte tek başıma takılırken, çocuk edinmeye falan başlamadım” demesi ile geçen bir diyalog oldu:
Arkadaşım: “Abi evlat edinmek ciddi iş ha, hani hemen çözebileceğin bir mesele değil.”
Ben: “Yani, evlat edinmek için önceden bir başvuru mu yapmalıyım, ‘Baba olmak istiyorum’ yazan bir form mu var?”
Arkadaşım: “Ya bu işin, bir çocuğa sahip olmak kadar kolay olmadığını söylemeye çalışıyorum, bana güven.”
Ben: “Tabii, ama hala onlardan daha iyi bir form doldurduğum kesin.” (Buradaki espriyi yakalayabildiniz mi? Düğüm atılmıştı!)
Biraz daha ciddileşelim. Evet, evlat edinmek ciddi bir iş ve bunun dinen de belli kuralları var. Gerçekten, evlatlık ilişkisi biyolojik bağ ile değil, karşılıklı güven ve sevgi ile şekillenir. Çocuk bir aileye verildiğinde, ailenin çocuğa olan sorumluluğu, biyolojik bağdan farklı değildir. Tabii, bu meselede en önemli konu; gerçek anne-baba olan kişinin, çocuğa olan sevgi ve bakımını esirgememesidir.
Peki, Dinimizde Evlat Edinmek Nasıl Bir Şeydir?
İslam’da evlat edinmenin bir başka önemli boyutu da, evlat edinen kişilerin çocukla olan akrabalık bağlarını düzgün bir şekilde anlamasıdır. Aksi takdirde, çocuğun büyütülmesi ve karşılıklı haklar, birtakım yanlış anlamalar yaratabilir. Birçok kişi, evlatlık işinin detaylarına girmediği için, sadece “Evet, bu iş yasaklanmamış” diyerek evlat edinmenin ciddi bir sorumluluk olduğuna inanmayabilir.
Peki ya ben, İzmir’de sürekli espri yapan, ama her zaman ne düşündüğünü sorgulayan bir genç yetişkin olarak, bu durumu nasıl görürdüm? Hayatımda ciddiyetin çok fazla yer tutmadığı bir dönemde, bir yandan da ciddi bir sorumluluk taşıyan evlatlık meselesi, kafamı karıştırırdı.
Bir diğer yandan, hayatın ne kadar kısa olduğunu düşündüğümde, belki de bu yazıyı yazmamın amacı bir an için de olsa, dinle ilgili pek fazla düşünmeyen birinin kafasında da bazı sorular uyandırmak.
Dinimizde Evlat Edinmek Var mı? Sonuç Olarak…
Dinimizde evlat edinmek, ciddi bir sorumlulukla ele alınması gereken bir mesele. İslam, evlatlık konusunu engellemiyor ancak her şeyin doğru şekilde yapılması gerektiğini vurguluyor. Burada, önemli olan, çocuğun haklarının korunması ve gerçek anne-baba olan kişilerin sorumluluğunun unutulmamasıdır.
Bu yazıda eğlenceli bir şekilde dinî soruları ele aldım, ama unutmayalım ki, bu gibi soruların cevapları sadece dinî çerçevede değil, hayatımızdaki her adımda ciddi bir şekilde değerlendirilmesi gereken konulardır. Gerçekten de, bazen evlat edinme gibi sorumluluklar, birisinin hayatında önemli bir dönüm noktası olabilir.
Şimdi, bu yazıdaki mizahın ardındaki sorulara ne dersiniz? Belki de bir gün, biz de evlat edinmenin yolunu bir şekilde keşfederiz, kim bilir…