Rize İli Neyiyle Meşhur?
Herkesin hayatında, bazen bir yer olur ki, bilinçaltınızda bir iz bırakır. Rize de tam o yerlerden biri işte. Belki doğusunda, belki bir zamanlar tatil için gidip tekrar gitmek istediğiniz bir nokta olarak yer etmiştir hafızanızda. Buranın neyle meşhur olduğunu merak ediyorsanız, bu yazı size hem tatları hem de tarihî zenginlikleriyle Rize’yi anlatacak.
Rize’nin Çayı: Çayın Başkenti
Eğer Rize’den bahsediyorsak, çaysız olmaz. İnanın, bu yazıyı yazarken bile elimde bir bardak taze demlenmiş Rize çayı var. Çayın kendisi gibi, Rize de tam bir çay cennetidir. Hatırlıyorum, 18 yaşımdayken bir yaz tatilinde Rize’ye gitmiştim. O zamanlar çay bahçelerinde vakit geçirirken, dedem “Rize’de çay çok önemli, ama bir yere gittiğinde çayı ‘bana bir çay demle’ diye istemelisin” derdi. O zamanlar çok anlamazdım ama sonradan gördüm ki, buradaki çayın insan hayatındaki yeri gerçekten çok büyük.
Rize, Türkiye çay üretiminin %60’ını karşılayan bir şehir. O kadar popüler ki, “Rize çayı” denildiğinde akla direkt o ince, koyu kırmızı rengindeki, mis gibi kokan demlenmiş içecek gelir. Gerçekten de çay burada sadece bir içecek değil, bir kültürün parçası. Çayın yetiştiği her tarlada, her yaprakta bir emek, bir hikaye vardır.
Dağlar, Yaylalar ve Doğal Güzellikler
Rize sadece çayıyla meşhur değil, aynı zamanda doğasıyla da bir başkadır. Bir gün, bir iş görüşmesinin ardından fırsat bulup şehri terk etmiştim. O yolculukta, Karadeniz’in dalgalarının sesiyle birlikte dağları ve yaylaları görmek öylesine büyüleyiciydi ki… Yüksek dağlardan inen serin rüzgar, sürekli yeşil kalan ormanlar, dağ köylerine açılan dar patikalar… Burası, doğanın tüm cömertliğini sunduğu bir yer. Yeşil denizinin ortasında kaybolup gitmek, bir insanın hayal edebileceği en güzel kaçışlardan biri.
Çamlıhemşin’deki Fırtına Vadisi’ni hatırlıyorum. O bölgeyi gezinirken, insanın içi ferahlıyor; adeta bir huzur havası sarıyor. Yaylalarda yürüyen insanlar, yemyeşil alanlarda sağlıklı ve huzurlu bir yaşam sürdüklerini gösteriyor. Rize’de doğanın her köşesinden ilham alabilirsiniz.
Rize’nin Meşhur Yöresel Yemekleri
Rize’nin mutfağı da tıpkı doğası gibi çeşitlidir. Yemek kültürü hem Karadeniz hem de Osmanlı izleri taşıyor. Rize’nin mutfağında, özellikle mısır unu ve balık ürünleri oldukça öne çıkıyor. Akşamları, sokak aralarında balık kokusu ve sıcağı insanı cezbeder.
Kısaca Rize mutfağında olmazsa olmazlardan birkaçı; Rize pidesi, Karadeniz usulü kuymak, hamsili pilav ve tabii ki mıhlamadır. Benim en sevdiğimse, dükkânlarda satılan balık ekmekleridir. Hangi zamandan hatırlarsınız bilmem ama yıllar önce bir öğle vakti, Rize sahilinde balık ekmeğinizi yediğinizde o nefis tat ağzınızda kalır. Şu an bile o gün gibi taze hatırlıyorum.
Yine, Rize’ye özgü tatlardan biri de Rize harutası. Kendi çevremde bu tat hiç rağbet görmediği için, kimse bilmiyor. Ancak Rize’nin bir çay molasında yapılan bu tat, aslında çok kıymetlidir. Bunu bir kez yiyen, başka yerde bulamaz.
Tarihî Zenginlikler ve Kültürel Miras
Rize’de sadece doğal güzellikler ve lezzetler değil, tarihî değerler de oldukça etkileyicidir. Yıldızların göğüs göğüse yaptığı, gökyüzüne doğru yükseldiği o dağların arasında, eski Osmanlı mirası yapılara rastlayabilirsiniz. Rize’nin merkezinde, özellikle Kaleiçi ve Rize Kalesi’ni gezerken, bir zamanlar bu topraklarda hangi medeniyetlerin iz bıraktığını daha iyi anlamaya başlıyorsunuz.
Rize’deki tarihi yerlerden biri de Zil Kale’dir. Kalenin yapısı, bölgedeki kara yolu ulaşımının zor olduğu dönemde savunma için mükemmel şekilde tasarlanmış. Zil Kale’nin hikâyesini anlatırken, bazen kendimi geçmiş zamanın karanlıklarına doğru yolculuk yapıyormuş gibi hissediyorum. Zamanında pek çok padişahın burada inzivaya çekildiği, düşmanlardan korunmak için sığınılacak son kalenin burası olduğunu düşündükçe, hala taşların arasında o tarihi hissedebiliyorsunuz.
Rize’nin İnsanları
Rize, sadece doğası ve kültürüyle değil, insanlarıyla da meşhur. Gözlerinizin içine bakarak konuşan, size kendi topraklarında sizi misafir eden insanlar… Rize’de, bir çayın içimi kadar sıcak insanlar vardır. Bazen sabah erkenden yolda yürürken selam verirler, bazen bir köyde çay içmek için davet ederler. O sıcaklık, buranın en güzel yanıdır. Herkes birbirini tanır, komşuluk ilişkileri de şehir hayatının hızına yenik düşmemiştir.
Sonuç
Rize, yalnızca çayıyla meşhur değil; aynı zamanda doğası, mutfağı, tarihi ve insanlarıyla da göz kamaştırıcı bir yerdir. Şehir, kendi hızıyla yaşar, bir insanın yaşam kalitesine, ona verdiği huzura ve berekete dair tüm güzellikleri sunar. Bu yazıyı yazarken, Rize’yi tüm kalbimle sevdiğimi bir kez daha fark ettim ve bence herkesin hayatında bir kez olsun Rize’yi görmesi gerekir.